505 Online gebruikers
Vul een correcte gebruikersnaam en wachtwoord in.
Login Vergeten
Paul | 'Kunnen jullie dit thuis bespreken?'

Paul | 'Kunnen jullie dit thuis bespreken?'

‘Het echte voorlichtingswerk begint thuis, bij ouders’

Na bijna ieder homofoob incident wordt er in de media geroepen: ‘Meer aandacht voor emancipatie en voorlichting in het onderwijs!’. Vaak zijn de daders namelijk heel jong. Als voorlichter kan ik zeggen: we doen ons best, hoor. Maar als de daders van geweld of andere vormen van discriminatie zo jong zijn, moeten we ons ook afvragen wat nog meer kan bijdragen aan het bespreekbaar maken van seksuele diversiteit.

Met voorlichtingslessen kunnen we een hoop tongen los maken, taboes doorbreken, zichtbaarheid geven, etc. Hopelijk zorgt dat voor minder homogerelateerd geweld. Tegelijkertijd is dat een heel gemakzuchtige houding: je vraagt of het COC en het onderwijs het even komen oplossen.

Het geven van voorlichtingslessen is fantastisch, maar het kent helaas zo zijn beperkingen. Onze lessen zijn zeker niet zinloos, maar wel incidenteel. We komen voor 1,5 uur een klas aan het denken zetten. Hiermee ‘planten we een zaadje’, zeggen we dan. Dat klinkt heel plakkerig, maar onze lessen zijn vooral bedoeld om mensen aan het praten te krijgen. Het taboe te doorbreken. Een menselijk gezicht te geven aan een abstract onderwerp. Dat blijft allemaal nog beter hangen als docenten vervolgens verder aan de slag gaan met het onderwerp. Daarom bieden we docententrainingen, lespakketten voor Gay-Straight-Alliances (GSA) en evalueren we met docenten over wat ze nog meer van ons verwachten.

‘Hoe wapen je kinderen tegen een maatschappij die seksuele minderheden regelmatig als minderwaardig neerzet, als je het er niet met ze over hebt?'

Maar waar zijn de ouders in dit verhaal? Het echte werk begint thuis. Bespreekbaarheid creëren begint al op heel jonge leeftijd, op een veilige manier, die aansluit bij je kinderen. Sommige ouders doen dat op fantastische wijze, van seksuele voorlichting tot ongemakkelijke sociale onderwerpen. Ik heb respect voor de vaders en moeders als Irene, die het ongemak opzij zetten en hun taak als ouder serieus nemen.

Er zijn helaas ook ouders die uitgesproken negatief zijn over homoseksualiteit en dat overbrengen op hun kinderen. Een slecht gevoel bij het onderwerp, irrationele angsten of religieuze gronden, kunnen zorgen voor een sfeer van vooroordelen en afkeur. Als ik tijdens de les een leerling vraag hoe men thuis zou reageren als een familielid uit de kast komt, hoor ik vaak: ‘In onze familie zou zoiets toch nooit voorkomen’. Het is dan niet alleen heel lastig om nog een hypothetische discussie te voeren, maar het is vooral een teken dat bij die leerling al een deel is ingevuld bij de opvoeding.

Het zijn niet altijd de ouders die uitgesproken positief of juist negatief zijn. De grootste groep, vermoed ik, zijn de ouders die er helemaal niet over praten. En dat met de beste bedoelingen. Het zijn de ouders die denken: als ik maar neutraal op het onderwerp reageer, zal mijn kind er ook normaal op reageren. Prachtige gedachte, diversiteit zou immers ook geen onderwerp meer moeten zijn, maar vaak faalt zo’n positieve benadering in de praktijk. Want hoe wapen je kinderen hiermee tegen een maatschappij die regelmatig seksuele minderheden als minderwaardig neer zet?

‘Ruim drie kwart van de kinderen in het experiment vond de witte babypop slimmer dan de zwarte'

Het doet me denken aan de documentaire Wit is ook een kleur van Sunny Bergman, uit 2016. Hierin werd een sociaal experiment met jonge kinderen getoond. De geïnterviewde kinderen, allen tussen de 4 en 7 jaar oud, hadden progressieve, weldenkende, vooral links georiënteerde ouders. Zittend aan een tafeltje mochten ze kiezen tussen een witte en een zwarte babypop, na vragen te beantwoorden als ‘Welke vinden mensen het mooist?’ en ‘Welke is het stoutst, het slimst of de baas?’. Van de 30 kinderen, met diverse etnische achtergronden, vond ruim drie kwart de witte pop het slimst. Dezelfde meerderheid verwachtte dat de zwarte pop stout was en vond dat deze het meest straf verdiende. Je zou, kijkend naar de opvattingen van hun ouders, een heel andere reactie verwachten. Het legt de sociale werkelijkheid over alledaags racisme bloot, waar kinderen al heel jong iets van meekrijgen, maar nog geen gewenste antwoorden op geven.

Later, bij het terugkijken van de interviews, waren ouders geschokt over wat hun kinderen antwoordden. Zo hadden ze hun kind toch niet opgevoed? Ze spraken over ‘kleurenblind opvoeden’, het probleem bewust niet benoemen en thuis geen nadruk leggen op verschillen. Nobel, maar als scheldwoorden, sociale omgangsvormen en media een ander beeld vormen, sta je met die bewuste stilte gelijk met 1-0 achter.

De enige uitzonderingen, de kinderen die neutralere keuzes maakten bij de babypoppen, waren van ouders die zelf werden geconfronteerd met racisme. Oftewel: ze moesten het hier wel over hebben met hun kind. Tot mijn opluchting zei één kindje: ‘Geen van deze poppen is de baas. Iedereen is de baas.’ Haar (eveneens witte) moeder had haar heel bewust opgevoed met zelfreflectie en uitgesproken bewustzijn over racisme. Er werd thuis over verschillen gepraat en naar de eigen rol hierin gekeken.

‘Kunnen jullie het hier thuis ook over hebben, vraag ik leerlingen aan het eind van de voorlichting'

In elke vorm van discriminatie zie je grote overeenkomsten in de omgang met minderheden. Of het nu gaat om uitsluiting, geweld of vooroordelen. Zo ook tussen alledaags racisme en alledaagse homofobie. Ouders die niet over seksuele diversiteit praten, wapenen hun kind niet tegen de eerste keer dat er op school met “homo!” wordt gescholden en tegen de sfeer van schaamte en afkeuring die langzaam ontstaat.

Zelf heb ik (nog) geen kinderen, maar toch waag ik me hier aan een heel eenvoudige opvoedtip. Lieve ouders… praat met je kind over maatschappelijke onderwerpen, het liefst met enige zelfreflectie. Geef expliciet aan waar dat soms mis gaat en ga in dialoog over hoe onrechtvaardig dat is. Pleeg kindvriendelijke interventies bij een negatieve ervaring, in plaats van weg te kijken en er geen aandacht aan te schenken. Praat over hoe mooi diversiteit is. Tussen alle mensen, ongeacht seksualiteit, huidskleur, religie, gender, of vorm van identiteit.

Aan het einde van onze gastlessen over seksuele diversiteit stel ik regelmatig een open vraag. Om leerlingen nadenkend de pauze in te sturen en te voorkomen dat ze alle kennis in het klaslokaal laten hangen. ‘Voordat we gaan, waar we vandaag allemaal over spraken, zouden jullie dat thuis ook kunnen bespreken?’ De antwoorden op die vraag verschillen enorm. Sommigen reageren heel enthousiast dat het bij hen thuis geen enkel probleem is. Anderen slaken een lichte zucht en zeggen “Nee, mijn ouders zouden dat nooit goed vinden”. De mooiste reactie, die we helaas niet iedere keer horen: ‘Ik ga het eens proberen’. Maar alle leerlingen doen hetzelfde voor ze op mijn vraag reageren: ze zijn heel even stil, denken na over het verschil tussen thuis en de rest van de maatschappij, en trekken een conclusie voor zichzelf. Daarom geef ik les.

Paul (25) is actief als voorlichter voor COC Haaglanden, woont in Delft en werkt in Amsterdam. Hij luistert graag Joni Mitchell en Janis Joplin, studeerde Kunstgeschiedenis, draagt graag opvallende schoenen en zingt soms stiekem 'Una Paloma Blanca'.

Meer lezen of zelf interesse om voorlichter te worden? Neem eens een kijkje op de Facebookpagina van Voorlichting COC Haaglanden.

Foto: Mgr. Madhatter

  Whatsapp
15 juli 2017, 09:00
505 Online gebruikers
Vul een correcte gebruikersnaam en wachtwoord in.
Login Vergeten
Nog geen lid? Meld je gratis aan en ontmoet direct duizenden andere gebruikers.
Volg Gay.nl op
Facebook / Twitter

deze functie is alleen voor Members
Go Premium Ok